YALIN TÜMCELER 'OLMAK' EYLEMİ
I) 'Olmak' (to be) eyleminin (-dir, -tür, -dur vb) Türkçe’de olduğu gibi ingilizce de de (to be) önemli bir işlevi vardır.
Türkçe’de bu eylemin değişik türden eylemlere eklenen değişik biçimleri varsa da, üçüncü şahıs biçimi (-dır,
-dür vb) özellikle adlara eklenerek ad tümcecikleri oluşturur. 'Olmak' eyleminin kullanıldığı üç temel kalıp şunlardır:
S + BE
a) Özne + olmak (is, are, am) + ad öbeği (noun phrase-NP) I am a teacher/ Ben bir öğretmenim.
You are a student / Siz bir öğrencisiniz.
Iron is a metal / Demir bir madendir. b) Özne + olmak + sıfat (S + BE + Adj)
The answer is wrong / Cevap yanlıştır.
He is not very intelligent / O pek zeki değildir.
Overweight is bad for health / Fazla kilo sağlığa zararlıdır.
S + BE
c) Özne + olmak + ilgeç öbeği (Prepositional phrase)
The factor is outside the town (Fabrika kasabanın dışındadır.)
Are you susceptible to disease? / (Hastalıklara karşı duyarlı mısınız?)
Açıklama:
1. ingilizce de iki türlü ad vardır: çoğul yapılabilen (count noun; örn, book, boy, letter vb.) ve genelde çoğul olarak kullanılmayan adlar (örn. money, metal, water vb.) Bunların bilinmesi tekil (is) ve çoğul (are)
eylemin seçimi bakımından önemlidir.
2. Türkçe’de olmak eylemi kimi zaman kullanılmayabilir (yukarıda ayraç içinde de gösterilen örneklerde olduğu gibi) ancak ingilizce de is, are, am kullanılmadan yukarıdaki kalıplarla tümce yapılamaz.
3. Türkçe’de olmak eyleminin tümcenin sonuna geldiğine, ingilizce de ise özneden hemen sonra geldiğine dikkat edilmelidir.
1) Türkçe’ye çeviriniz.
1 Mars is a planet.
2 Deserts are dry regions.
3 Soil is an invaluable natural resource.
4 The heart is a cone-shaped organ.
5 The punishment is a cruel act.
6 Rheumatic fever is now a preventable disease.
7 Doctor's bills are an unexpected expense.
8 Childhood is the happiest time of life.
9 Snakes are reptiles.
10 Blood is a thick red fluid.
11 Transport is another vital factor in tourism.
12 The sun is the center of the solar system.
13 Middle-aged men who are overweight and suffering from stress are typical victims of heart disease.
14 This is the hall where the last meeting was held.
15 Today is the eighth anniversary of our wedding.
2) Aşağıdaki tümceleri özne + olmak + ad öbeği (S + BE + NP) yapısı kullanarak İngilizce’ye çeviriniz.
1 Altın bir madendir.
2 Akciğer bir organdır.
3 Çekirdek atomun merkezidir.
4 Bu bir beceri eksikliğidir.
5 Yeni tesisler nerede (dir) ?
6 Az bilgi tehlikeli bir şeydir.
7 Yaş, kişinin öğrenimine devam etmesi için bir engel değildir.
8 işitme cihazı soruna tam bir çözüm değildir.
9 (O) geleneksel mimarinin gayet güzel bir örneğidir.
10 Kahve bölgenin başlıca döviz kaynağıdır.
11 işsizlik ve gizli işsizlik belki de Türkiye'nin en ciddi sorunları (dır).
12 Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın esas amacı nedir?
3) Özne + olmak + sıfat (S + BE + Adj.) yapısı kullanarak Türkçe’ye çeviriniz.
1 The retina is very sensitive.
2 The action is legal.
3 Her illness is cronic.
4 His passport is valid.
5 The pain is unbearable.
6 Water is necessary for life.
7 Temperatures in the desert are very high during the day.
8 Poetry is as serious and important as philosophy.
9 From the point of view of health. the town is not comparable with the country.
10 We are very concerned about our father's illness.
11 Are you content with the quality of the teaching?
12 This document is important to our case for the defense.
13 Children's bones and organs are very sensitive to radiation.
4) İngilizce’ye çeviriniz.
1 Devamsızlık çok yüksek.
2 O beyanatın doğruluğu tartışmalı (dır).
3 Ülkenizde boşanma yaygın mıdır?
4 Fotoğraf makinası ile göz birçok yönden benzerlik gösterirler.
5 Bu ilaç zararlıdır.
6 Onun görüşleri benimkilerinden pek farklı değil.
7 Parasız tıbbi tedavi hakkınız var mı?
8 Cesareti en yüksek övgüye değer.
9 Tifo, paratifo, dizanteri, çocuk felci, viral hepatitis ve gıda zehirlenmesi bölgede yaygın olup belirli aralıklarla kolera baş göstermektedir.
10 Dudaktan okuma zor olup, aşırı dikkat gerektirir.
11 Kurtlar artık hemen hemen yok oldular.
12 İtham yanlış ve haksız (dır).
13 Şu sıra hükümetin ne kadar yetersiz olduğunu söylemek moda oldu.
14 Yaygın reklamı yapılan birçok ağrı kesici etkili değildir.
5) Türkçeye çeviriniz.
1 The old man is at the point of death.
2 Many industrial accidents are due to carelessness.
3 The lobule is outside the skull.
4 The middle ear is between the outer ear and the inner ear.
5 Today Turkish economy is again at a turning point.
6 Benz's first car is now in a museum in Munich.
7 Are you against children watching TV?
8 Is the weather in the North very different to that in the South?
9 This programme is all about nuclear power.
10 Dr. Steward is in favour of a low-fat, low cafeine diet for those with oily skin.
11 We are on your side.
6) Özne + olmak + ilgeç öbeği (s + BE + Prep P) yapısı kullanarak İngilizceye çeviriniz.
1 Makina bozuk.
2 Sağlık durumu iyi (dir).
3 Her şey düzenli (dir).
4 Şapkaların modası geçti.
5 Savaşta değiliz.
6 Şimdi çok gülünç bir durumdayız.
7 Hepimiz derin bir şok halindeyiz.
8 Şirket mali sıkıntı içinde.
9 Proje daha planlama aşamasında.
10 Öğrenci bursu alıyor.
11 Kalp, yaklaşık yumruk büyüklüğündedir.
II) 'Olmak' eyleminin geçmiş biçimi de (dı, du, tı, tu vb) aynı kalıplarla kullanılır.
Örnekler:
a) Özne + olmak (was/were) + ad öbeği (S + BE + NP)
The writer was â woman / Yazar kadındı.
The signature was not a forgery / imza sahte değildi. Were you a teacher? / Öğretmen miydiniz?
They were scientists / Onlar bilim adamı idiler.
b) Özne + "olmak + sıfat (S + BE + Adj.) I was ill yesterday / Dün hastaydım.
The results were doubtful / Sonuçlar kuşkuluydu. Was she unhappy? / O mutsuz muydu?
They weren't successful / Onlar başarılı değildiler. The method was not new / Yöntem yeni değildi.
c) Özne + olmak + ilgeç öbeği (S + BE + Prep P)
She was at the university / O üniversitedeydi.
You were in hospital yesterday / Dün hastanedeydiniz.
The photographs were not in the box / Fotoğraflar kutuda değildi. The employer was at the office / İşveren dairedeydi.
My friends were in the garden / Arkadaşlarım bahçedeydiler.
7) Türkçe’ye çeviriniz.
1 The family were immigrants.
2 Kathy was a difficult child in many ways.
3 It was completely my own fault.
4 The interest was thirty per cent a month.
5 He was the producer of several TV shows.
6 Her death was a great grief to him.
7 He was one of Hollywood's most enduring and respected actors.
8 That was the initial response to my question.
9 My last offence was robbery with violence.
10 It was just the restlessness that my mother complained of.
8) Özne + was/were + ad öbeği (S +was, were + NP) yapısı kullanarak İngilizce’ye çeviriniz.
1 Genç adam bir politikacıydı.
2 Ben bir Beatles hayranıydım.
3 O prensip sahibi bir kadındı.
4 Kaba bir şakaydı.
5 Benim hatam değildi.
6 Kemer'de ilk gecemizdi.
7 Dün resmi tatildi.
8 Hastalığının daha önceki günahları karşılığı bir ceza olduğuna inanıyordu.
9 Kalp atışı, birkaç saat, dakikada 20 oldu.
10 İşsizlik son seçim kampanyası süresince anahtar bir sorun oldu.
9) Türkçe’ye çeviriniz.
1 The film was boring.
2 The pillow was hard.
3 She was fluent in Spanish.
4 The venture was not financially successful.
5 The government was responsible to the electrote as a whole.
6 She was pre-occupied.
7 His look was expressive of gratitude.
8 I was not aware of your intention.
9 The teacher was angry with the pupils for talking in class.
10 This system was extremely economical because it ran on half-price electricity.
10) Özne + was/were + sıfat (S + was / were + adj.) yapısı kullanarak İngilizce’ye çeviriniz.
1 Sonuçlar akla yatkındı.
2 Küçük kızı zihinsel özürlüydü.
3 Onun işi her zaman mükemmeldi.
4 Dairesinin kirası üç hafta gecikmişti.
5 Yapraklar uzun ve dikenliydi.
6 "Fotoğrafın kalitesi kötüydü.
7 Çaresizdim.
8 Siyah gözleri öfke ve küstahlık doluydu.
9 Gelir tahminleri aşırı iyimserdi.
10 Hükümete olan inancının son derece sarsıldığı açıktı.
11) Türkçe’ye çeviriniz.
1 I was in London at the time of my father's death.
2 The town was under seige for two months.
3 Half of the letter was in English and the rest in French.
4 Robert was in his pyjamas.
5 The trouble was in the electrical system.
6 He was always on at me about the way I dressed.
7 The Pyramids were among the Seven Wonders of the World.
8 All our efforts to rescue him were in vain,
9 None of the royal family were in residence at the palace at that time.
10 Was your teacher in a bad temper in your last lesson?
12) Özne + was/were + ilgeç öbeği (S + was / were + prep p) kullanarak Ingiliz-ceye çeviriniz.
1 Hepimizin nefesi kesilmişti.
2 Marmaris'te tatildeydik.
3 Sergi, Türk-ingiliz Kültür Derneği'ndeydi.
4 Planın lehinde mi yoksa aleyhinde miydiniz?
5 Hastanede nöbetçiydim.
6 Sigaramız bitmişti.
7 Bir süre sigortada çalıştım.
8 Proje geçen hafta tartışılıyordu.
9 Madde gündemde yoktu.
10 İran ve Irak geçen yıl savaşıyordu.
